rdzeń mimośrodowy

Czyli jak coś zrobić/wykonać?
Mieciu80
Posty: 4
Rejestracja: 29 cze 2013, 9:56

rdzeń mimośrodowy

Postautor: Mieciu80 01 lis 2013, 8:02

Dzień dobry wszystkim! :)

Mamy kolejny ciekawy temat z wiedzą!
Dziś o rdzeniu mimośrodowym!

Wada ta to jeden z przykładów różnego postrzegania wad przez leśników i drzewiarzy. O ile w drewnie okrągłym dopiero ekscentryczne położenie rdzenia na przekroju poprzecznym jest wadą, o tyle w tarcicy już sam rdzeń jako taki jest elementem niepożądanym.
Rdzeń mimośrodowy jest jedną z rodzajów wad drewna okrągłego zaliczanych do grupy wad budowy. Rdzeń mimośrodowy to rdzeń położony poza środkiem geometrycznego przekroju poprzecznego pnia. W normalnych warunkach rdzeń położony jest centrycznie wewnątrz pnia drzewa. Rdzeń mimośrodowy można zdefiniować też jako rdzeń położony w takim miejscu, w jakim normalnie nie powinien występować.

Mimośrodowe występowanie drewna może występować zarówno na części jak i na całości długości pnia. Może przebiegać na pniu cały czas z jednej strony, a czasem również położenie rdzenia może ulec translokacji w inną część pnia, a jeszcze w innych przypadkach, mimośrodowe położenie rdzenia może biec spiralnie wzdłuż pnia.

Przyczyny:
Rdzeń mimośrodowy i spłaszczenie to wady bliźniacze, które często występują razem, ale nie zawsze.
Wytworzenie się mimośrodkowo położonego rdzenia wiąże się z obecnością w drewnie struktur drewna reakcyjnego i właśnie ten czynnik staje się bezpośrednią przyczyną prowadzącą do powstania ekscentrycznie ulokowanego rdzenia. Jednocześnie obecność w surowcu drzewnym struktur drewna reakcyjnego staje się przyczyną występowania wspólnie z rdzeniem mimośrodowym innych wad drewna. Najłatwiej można zauważyć je na przekroju poprzecznym. Jest to twardzica u iglastych, a u liściastych drewno ciągliwe.
Twardzica, która towarzyszy rdzeniowo mimośrodowemu jest prawie zawsze tzw. twardzicą szeroką, czyli obejmującą bardzo wiele słojów rocznych. W przypadku twardzicy wąskiej, takiej, która obejmuje od jednego do kilku słojów rocznych, położenie rdzenia nie jest aż tak silnie ekscentryczne.

W innym przypadku, gdzie może wystąpić rdzeń mimośrodowy, ale wyłącznie u sosny, może być występowanie rdzy pęcherzykowatej kory sosny czyli raka sosny. W sytuacji kiedy grzyb rozwija się tylko z jednej strony pnia, to słoje roczne będą odkładane nieregularnie, jednostronnie i doprowadza to również do mimośrodowego ułożenia rdzenia.

Innym przypadkiem występowania rdzenia położonego mimośrodowo ma miejsce w jednym z kliku przypadków towarzyszących żywicowanym kiedyś sosnom. Drzewa żywicowane cechował się występowaniem różnej liczby spał. Najczęściej spał było dwie, ale liczba wahała się od jednej do czterech. Jedną spałę żywiczarską nacinano na takim drzewie, które cechowało się wyjątkową małą średnią pnia. W miejscu założenia spały drzewo nie tworzyło kolejnych przyrostów, a słoje roczne odkładane były wyłącznie na powierzchni pozostawionego pasa życiowego, który zajmował mniej więcej połowę średnicy pnia. Im więcej lat do wycięcia czekała na pniu sosna z taką jedną spałą, tym bardziej mimośrodowo ulokowany był rdzeń na przekroju poprzecznym jej pnia. W Polsce wykonano ostatnie żywicowanie w 1994 roku, wobec tego wszystkie niepozyskane do tego czasu żywicowane sosny, z tylko jedną nacięta na nich spałą, na pewno obarczone są obecnością mimośrodowo położonego rdzenia w odziomkowej części pnia.

Rdzeń mimośrodowy występuje również u podstaw gałęzi i konarów, zwłaszcza tych grubych. Najłatwiej się o tym przekonać w czasie okrzesywania pnia.

Wady towarzyszące:
Rdzeniowi mimośrodowemu mogą towarzyszyć wady, np.: twardzica, drewno ciągliwe, nierównomierna szerokość słojów rocznych, rak, spała żywiczarska. W skrajnych przypadkach jest tak, że wszystkie wymienione wady mogą występować jednocześnie z rdzeniem mimośrodowym.

Pomiar wady:
Pomiar tej wady drewna przeprowadza się poprzez określenie odległości rzeczywistego położenia rdzenia mimośrodowego do teoretycznego geometrycznego środka przekroju poprzecznego pnia. Wartość tą podaje się w centymetrach, a także spotyka się wyrażanie tej wartości w procentach średnicy pnia lub w postaci ułamka zwykłego.
Rdzeń mimośrodowy mierzyło się w czasach, kiedy sortymentacja surowca drzewnego była bardzo rozbudowana.

Kiedy rdzeń mimośrodowy jest niepożądany:

W drewnie okleinowym gatunków iglastych i pierścieniowo- naczyniowych, rdzeń mimośrodowy jest wadą niepożądaną. Zdania są różne, jeśli chodzi o gatunki rozpierzchło-naczyniowe.

Jeśli chodzi o tarcicę, to rdzeń mimośrodowy powoduje spadek jakości produkowanych materiałów tartych. Taka tarcica podczas wysychania silniej się paczy i przejawia większe skłonności do powstawania pęknięć desorpcyjnych. Jeśli występują większe skłonności do paczenia się, to wynika to z różnej szerokości słojów rocznych leżących po przeciwległych stronach rdzenia, a w związku z tym i ich innej struktury drewna, powodującej różną kurczliwość części tarcicy zbudowanej ze słojów wąskich i słojów szerokich. W drzewnictwie rdzeń to nie tylko centralna część pnia, stanowiącą jego oś fizjologiczną, ale także kilka otaczających go, czyli najstarszych słojów. Rdzeń i przylegające bezpośrednio do niego komórki drewna cechują się gąbczastą i luźną budową, znacznie mniejszą gęstością oraz niższymi parametrami wytrzymałości mechanicznej. Jeśli mowa o komórkach rdzenia, to są one zazwyczaj brunatne i cechują się dużą podatnością na wystąpienie zgnilizny. Sęki skupiają się zawsze w strefie okołordzeniowej i występują również pęknięcia rdzeniowe.
Rdzeń w tarcicy może być otwarty, tzn. widoczny na jednej z bocznych płaszczyzn tarcicy, która w tej sytuacji paczy się w kierunku „od rdzenia”. Jedyna pożądana sytuacja jest wtedy, gdy występuje rdzeń wewnątrz tarcicy, czyli dokładnie pośrodku i taka tarcica nie paczy się.

Mam nadzieję, że się podobało! Pozdrawiam! :) ;)
ludwiczek
Posty: 12
Rejestracja: 13 maja 2013, 10:07

Re: rdzeń mimośrodowy

Postautor: ludwiczek 03 lis 2013, 10:06

a w jakich gatunkach występuje rdzeń??
Mieciu80
Posty: 4
Rejestracja: 29 cze 2013, 9:56

Re: rdzeń mimośrodowy

Postautor: Mieciu80 03 lis 2013, 12:01

ludwiczek pisze:a w jakich gatunkach występuje rdzeń??


Przepraszam, możliwe, że zapomniałem o tym. Oczywiście występuje u wszystkich gatunków drzew.
Awatar użytkownika
kozjola
Posty: 51
Rejestracja: 06 sie 2012, 20:06

Re: rdzeń mimośrodowy

Postautor: kozjola 04 lis 2013, 8:19

Coraz więcej ciekawych wpisów widzę! Fajnie :) Pozdrawiam :)
sbucajb
Posty: 3
Rejestracja: 19 lip 2013, 16:13

Re: rdzeń mimośrodowy

Postautor: sbucajb 04 lis 2013, 16:51

Dobry temat dla zaczynających naukę drewna.
prostadeska
Posty: 17
Rejestracja: 30 mar 2013, 22:01

Re: rdzeń mimośrodowy

Postautor: prostadeska 04 lis 2013, 22:12

super! Ggratuluje wiedzy i checi napisania postu!

Wróć do „Porady, pytania”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość